Pytanie wydaje się proste: czym taniej ogrzejemy dom zimą? Problem polega na tym, że tona pelletu, metr sześcienny gazu i kilowatogodzina prądu to trzy zupełnie inne jednostki. Zestawianie ich obok siebie przypomina porównywanie ceny litra benzyny z ceną kilograma oleju napędowego. Każda z tych liczb jest prawdziwa, ale bez przeliczenia nic nam nie mówią.
Druga sprawa to sprawność urządzeń. Kocioł zamienia paliwo w ciepło z określonymi stratami, a pompa ciepła pracuje ze zmienną wydajnością przez cały sezon. Dopiero gdy sprowadzimy wszystko do wspólnego mianownika – kilowatogodzin ciepła trafiających do pokoi – rachunki stają się w pełni porównywalne.
Jak przeliczyć 1 kWh na ciepło użytkowe
Cały rachunek mieści się na jednej kartce. Bierzemy cenę jednostki paliwa i dzielimy ją przez wartość opałową oraz przez sprawność urządzenia. W przypadku pelletu koszt ogrzewania obliczamy, dzieląc cenę kilograma przez iloczyn wartości opałowej i sprawności kotła.
Dla gazu schemat jest identyczny, z tą różnicą, że jednostką wyjściową jest metr sześcienny albo kilowatogodzina. Przy pompie ciepła tradycyjną sprawność zastępuje wskaźnik SCOP. Jeśli wynosi on 3, oznacza to, że na 1 kWh zużytej energii elektrycznej przypada średnio około 3 kWh ciepła oddanego do domu.
Założenia: dom 120 m2 i sezon grzewczy
Do obliczeń przyjmuję wolnostojący dom o powierzchni 120 m2, wybudowany w standardzie zbliżonym do nowego budynku. Według internetowego kalkulatora taki budynek zużywa orientacyjnie 2-3 tony pelletu rocznie (dla porównania: ocieplony stary dom potrzebuje 4-5 ton). Wybieram 2,5 tony, czyli wartość ze środka tego przedziału.
Z tej ilości wyliczam roczne zapotrzebowanie na ogrzewanie. Przy wartości opałowej 4,6 kWh/kg i sprawności kotła na poziomie 85 procent zapas 2,5 tony dostarczy około 9,8 MWh ciepła użytkowego. Daje to około 82 kWh na metr kwadratowy w sezonie. Podkreślam: to moje założenie projektowe, a nie bezpośredni pomiar. Konkretne liczby z projektu Twojego domu lub ze świadectwa energetycznego będą znacznie precyzyjniejsze.
Wszystkie koszty podaję brutto, chyba że wyraźnie zaznaczę inaczej. Identyczne zapotrzebowanie stosuję dla każdego źródła, aby końcowa różnica wynikała wyłącznie ze specyfiki paliwa i samego urządzenia. W kalkulacji pomijam zyski słoneczne z okien oraz wentylację z odzyskiem ciepła.
Pompa ciepła: koszt prądu, COP i dopłaty
Pompa ciepła prezentuje się w katalogach wyjątkowo korzystnie, bo jej wskaźniki robią wrażenie. Trzeba jednak wyraźnie odróżnić współczynnik COP od SCOP. Norma PN-EN 14511 podaje minimalny COP powietrznej pompy w punkcie A2/W35 na poziomie 3,1. Wynik ten dotyczy jednak jednego, laboratoryjnego punktu pracy. W rzeczywistości im większy mróz na zewnątrz, tym niższa jest wydajność pomp powietrznych.
Dlatego w kalkulacji stosuję sezonowy wskaźnik SCOP. Przyjmuję bezpieczną wartość 3,5 dla pompy powietrznej, chociaż w konkretnym budynku wynik może być inny. Przy zapotrzebowaniu rzędu 9,8 MWh ciepła i SCOP na poziomie 3,5 pompa zużyje rocznie około 2 800 kWh prądu.
Stawki za energię zmieniły się na początku roku. Rządowe mrożenie cen prądu dla gospodarstw domowych wygasło 31 grudnia 2025 roku, a od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie pełne taryfy zatwierdzone przez prezesa URE. Średnia cena energii czynnej wynosi 495,16 zł/MWh netto. W taryfie G11 sam prąd kosztuje około 0,62 zł/kWh brutto, natomiast pełny koszt wraz z dystrybucją i wszystkimi opłatami to według jednego zestawienia średnio około 1,04 zł za kWh. Inne dane wskazują wyższy przedział – od 1,18 zł brutto w Enei do 1,32 zł w Enerdze – rozrzut jest zatem spory. Własny rachunek za energię wyjaśni tę kwestię najszybciej.
Dla pompy liczę dwa warianty. Koszt samej energii czynnej to około 1 740 zł rocznie (2 800 kWh pomnożone przez 0,62 zł). Pełny koszt taryfowy daje około 2 900 zł (razy 1,04 zł). Przy wyższym SCOP rzędu 4,5 dom zużyje około 2 180 kWh, a pełny rachunek spadnie do około 2 270 zł. Taryfy nocnej nie uwzględniam, ponieważ nie weryfikowałem jej szczegółowych stawek dla tego zestawienia.
Dopłaty potrafią znacząco zmienić bilans inwestycji, ale nie wliczam ich do powyższych kwot. Program Czyste Powietrze dotuje montaż pomp ciepła, jednak progi dochodowe i wytyczne techniczne podawane przez różne portale bywają rozbieżne. Przed złożeniem wniosku koniecznie sprawdź bieżące reguły bezpośrednio na stronie programu i zweryfikuj listę urządzeń ZUM.
Pellet: cena tony, wartość opałowa i magazynowanie
Cena pelletu sprawia najwięcej trudności w szacunkach, ponieważ zmienia się bardzo dynamicznie. Branżowa porównywarka zbiera oferty pelletu drzewnego z 43 sklepów: na dzień 20 października 2026 roku najtańsza opcja wynosiła 1897 zł/t, a mediana sięgała 2358 zł/t. Inne źródło z sierpnia wskazuje szerszy przedział: 1600-2600 zł za tonę pelletu klasy A1. Do dalszych wyliczeń przyjmuję 2300 zł za tonę, czyli kwotę bliską mediany.
Drugi kluczowy parametr to kaloryczność opału. Pellet ze znakiem ENplus A1 ma minimalną wartość opałową 16,5 MJ/kg, co odpowiada około 4,58 kWh/kg. Przy sprawności kotła rzędu 85 procent z jednego kilograma uzyskamy realnie około 3,9 kWh ciepła użytkowego. Zakup paliwa o niższej kaloryczności oznacza, że do ogrzania tego samego domu trzeba będzie spalić więcej worków.
Zakup 2,5 tony pelletu kosztuje około 5 750 zł (2 500 kg razy 2,30 zł). Pellet ma gęstość nasypową na poziomie około 650 kg/m3, dlatego zapas 2,5 tony zajmie objętość około 3,8 m3. W praktyce oznacza to dwie i pół palety, jako że standardowa paleta waży najczęściej 975 kg. Trzeba więc wygospodarować suche miejsce w kotłowni lub garażu oraz liczyć się z koniecznością ręcznego dźwigania worków.
Pellet ma w tym zestawieniu dwie strony medalu. Jego atutem jest przejrzysty, konkurencyjny rynek, na którym łatwo porównać stawki różnych dostawców. Minusem pozostaje bieżący koszt wytworzenia ciepła. Przy stawce 2300 zł za tonę jedna kilowatogodzina ciepła kosztuje około 0,59 zł, czyli ponad dwa razy drożej niż w przypadku gazu.
Gaz: taryfa, sprawność kotła i ryzyko podwyżek
Gaz ziemny wypada w tym momencie najbardziej stabilnie i ma ku temu solidne podstawy. Prezes URE zatwierdził przedłużenie taryfy myOrlen na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych do końca 2026 roku. Dla grup taryfowych W.1-W.4 cena samego paliwa wynosi 197,29 zł/MWh netto, czyli 19,729 gr/kWh netto. Daje to około 0,2475 zł/kWh brutto, a przy przysługującym zwolnieniu z akcyzy około 0,2427 zł/kWh. W moich kalkulacjach przyjmuję tę wyższą wartość.
Kocioł gazowy o sprawności 90 procent (przyjęte założenie) zużyje na ogrzanie opisywanego domu około 10 900 kWh gazu. Stosując orientacyjny przelicznik 10,5 kWh/m3, otrzymujemy zapotrzebowanie na poziomie około 1 040 m3. Koszt samego paliwa wyniesie około 2 700 zł w skali roku. Pełny rachunek będzie nieco wyższy po doliczeniu opłat dystrybucyjnych i stałego abonamentu – pomijam je tutaj, ponieważ różnią się zależnie od rejonu i sprzedawcy.
Główne ryzyko leży po stronie wahań na giełdach. Średni koszt importu gazu z krajów UE i EFTA w II kwartale 2026 roku wyniósł 206,18 zł/MWh, podczas gdy kwartał wcześniej było to 175,02 zł/MWh. Te zmiany nie uderzają od razu w odbiorców, bo mówimy o rynku hurtowym, a nie detalicznym. Trzeba jednak pilnować terminów: jeden z portali informuje o taryfach URE obowiązujących do końca 2027 roku, z kolei inne źródła wskazują na koniec roku 2026. Przed kolejnym sezonem warto dokładnie sprawdzić warunki własnej umowy.
Od czego zależy wynik: izolacja i klimat
Dwa domy o identycznym metrażu potrafią spalać skrajnie różne ilości paliwa. Stary, nieocieplony budynek potrzebuje według kalkulatora aż 6-8 ton pelletu na sezon. Przy cenie 2300 zł za tonę daje to roczny koszt rzędu 13 800-18 400 zł na sam opał, zamiast 5 750 zł w modelowym przykładzie. Różnica wynikająca ze stanu izolacji budynku jest znacznie większa niż różnica w kosztach między pompą a gazem.
Klimat wpływa na rachunki w podobny, choć mniej oczywisty sposób. Pompa ciepła traci na sprawności podczas siarczystych mrozów, dlatego jej sezonowy bilans zależy od strefy klimatycznej. Nie podaję tutaj konkretnych liczb dla poszczególnych stref, ponieważ nie weryfikowałem danych pogodowych dla każdego regionu kraju.
Istotna jest także codzienna wygoda. Kocioł na pellet wymaga regularnego czyszczenia i dosypywania opału z worków. Pompa ciepła pracuje niemal bezobsługowo, chociaż coroczny serwis też wiąże się z opłatami. Tego komfortu i własnego czasu nie da się prosto przeliczyć na złotówki, więc tę ocenę zostawiam czytelnikowi.
Którą opcję wybrać przy różnych warunkach domu
| Pozycja (dom 120 m2, 9,8 MWh ciepła rocznie) | Pompa ciepła (SCOP 3,5) | Pellet A1 (85 proc.) | Gaz (kocioł 90 proc.) |
|---|---|---|---|
| Ilość paliwa lub energii rocznie | ok. 2 800 kWh prądu | 2,5 t | ok. 10 900 kWh (ok. 1 040 m3) |
| Cena jednostki | 0,62 zł/kWh (energia) do 1,04 zł/kWh (pełny koszt) | 2 300 zł/t | 0,2475 zł/kWh brutto |
| Koszt roczny, orientacyjnie | ok. 1 740-2 900 zł | ok. 5 750 zł | ok. 2 700 zł |
| Koszt 1 kWh ciepła | ok. 0,18-0,30 zł | ok. 0,59 zł | ok. 0,28 zł |
W tym zestawieniu pellet okazuje się najdroższy, gaz najtańszy, a pompa ciepła plasuje się pomiędzy nimi – zależnie od uwzględnionych składników taryfy. Widać wyraźnie, jak wrażliwe są te wyliczenia: każde 100 zł różnicy na tonie pelletu zmienia roczny rachunek o około 250 zł. Jeden grosz na kilowatogodzinie gazu to zmiana o około 109 zł rocznie. Z kolei dziesięć groszy na kilowatogodzinie prądu oznacza przy SCOP 3,5 różnicę około 280 zł w sezonie.
Ostateczny wybór zależy od odpowiedzi na trzy pytania: ile realnie płacisz za prąd ze wszystkimi opłatami, jak ocieplony jest budynek oraz czy dysponujesz miejscem na skład opału. Przy taniej energii elektrycznej i dobrej izolacji pompa ciepła zdecydowanie zyskuje. Jeśli dom ma słabsze ocieplenie, a na działce jest już przyłącze, wymiana samego kotła na nowoczesny gazowy bywa tańsza niż całościowa modernizacja pod pompę. Pellet zachowuje sens wtedy, gdy jego cena za tonę wyraźnie spada, a domownicy mają gdzie go przechowywać. Nakładów inwestycyjnych, kosztów serwisu ani dotacji celowo nie ująłem w tabeli – to wymaga osobnego przeliczenia.
Najczęstsze pytania o koszty ogrzewania
Czy pompa ciepła jest tańsza w eksploatacji od gazu?
Dla przyjętych założeń pompa przy SCOP 3,5 kosztuje rocznie 1 740-2 900 zł, a gaz około 2 700 zł. Przy pełnej cenie prądu pompa wychodzi drożej od gazu. Ostateczny wynik zależy od taryfy i sprawności.
Ile kosztuje tona pelletu w 2026 roku?
Zestawienie cen z 20 października 2026 roku wskazuje medianę ofert na poziomie 2358 zł za tonę. Najtańszy pellet kosztował wtedy 1897 zł, jednak ostateczne ceny zależą od kosztów transportu i opakowania.
Czym różni się COP od SCOP?
Wskaźnik COP określa sprawność pompy w konkretnym punkcie pracy. Wskaźnik SCOP uśrednia tę wydajność dla całego sezonu grzewczego. Przykładowo SCOP równy 3 oznacza uzyskanie średnio 3 kWh ciepła z 1 kWh prądu.
Czy taryfa na gaz obowiązuje po 2026 roku?
Prezes URE przedłużył taryfę myORLEN dla gospodarstw domowych do 31 grudnia 2026 roku. Część publikacji wspomina o końcu 2027 roku, dlatego przed nowym sezonem najlepiej samemu sprawdzić oficjalne komunikaty URE.
Jak przeliczyć, ile kosztuje ciepło z pelletu?
Cenę kilograma opału dzielimy przez iloczyn wartości opałowej i sprawności kotła. Przy pellecie A1 (4,6 kWh/kg), sprawności 85 proc. i cenie 2,30 zł/kg koszt 1 kWh ciepła użytkowego wynosi około 0,59 zł.
Źródła danych i metodologia przeliczeń
Taryfy URE podaję według komunikatów cytowanych przez prasę i porównywarki, bez bezpośredniego odczytu dokumentów. Przed decyzją sprawdź aktualne komunikaty na stronie Urzędu Regulacji Energetyki. Wszystkie odczyty z 28.10.2026.
- Interia, przedłużenie taryfy gazowej myOrlen do końca 2026 roku, odczyt 28.10.2026: https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-znamy-nowe-ceny-gazu-po-decyzji-ure-konsumenci-odetchna-z-ul,nId,23493433
- Neptune Energy, cena gazu i przelicznik 10,5 kWh/m3, odczyt 28.10.2026: https://www.neptunenergy.pl/cena-gazu-aktualna-cena-za-m%C2%B3-i-kwh-w-2026-roku/
- Enedom, ceny prądu 2026 za 1 kWh (taryfa G11, stan lipiec 2026), odczyt 28.10.2026: https://enedom.pl/energia/ceny-pradu-2026
- Elektryka.edu.pl, ceny prądu 2026 i pełny koszt 1 kWh, odczyt 28.10.2026: https://elektryka.edu.pl/ceny-pradu/
- Pelletalert, ceny pelletu drzewnego za tonę (zbiór z 20.10.2026), odczyt 28.10.2026: https://pelletalert.pl/
- Swiadomaenergia, kalkulator zużycia pelletu i pytania o dom 120 m2, odczyt 28.10.2026: https://swiadomaenergia.pl/kalkulatory/kalkulator-pellet-zuzycie
- Biomasaportal, kaloryczność pelletu i wartość opałowa ENplus A1, odczyt 28.10.2026: https://www.biomasaportal.pl/kalorycznosc-pelletu-wartosc-opaowa-przeliczenia-i-porownanie-paliw
Sprawność kotła gazowego (90 proc.), sprawność kotła na pellet (85 proc.) oraz SCOP pompy (3,5) są moimi założeniami do przeliczeń, a nie danymi z pomiaru.
